70 lượt xem

Giao dịch dân sự vô hiệu là gì? Phân loại, hậu quả giao dịch vô hiệu

Thực tế nhiều vấn đề tranh chấp thường xảy ra khi các chủ thể tham gia vào các giao dịch đã vi phạm vào 1 trong 4 điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự làm giao dịch dân sự vô hiệu. Vậy giao dịch dân sự vô hiệu là gì? Cùng chúng tôi làm rõ vấn đề này qua bài viết hôm nay

Giao dịch dân sự là gì

Khái niệm

Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự (Điều 116 Bộ luật Dân sự 2015)

Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương

Đặc điểm

  • Bản chất của GDDS là hành vi “tuyên bố ý chí” của 1 hoặc các bên, không phải là quan hệ pháp luật dân sự
  • Là căn cứ phổ biến làm phát sinh quan hệ pháp luật
  • Do ý chí của chủ thể tham gia quan hệ pháp luật dân sự tạo lập nhưng phải tuân thủ các điều kiện tối thiểu thì mới có hiệu lực
  • Hướng tới, tạo lập hiệu lực pháp luật

Điều kiện có hiệu lực của giao dịch dân sự

Theo điều 117 Bộ luật Dân sự 2015

  • Chủ thể có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập
  • Chủ thể tham gia giao dịch dân sự hoàn toàn tự nguyện
  • Mục đích và nội dung của giao dịch không vi phạm điều cấm của pháp luật, không trái đạo đức xã hội
  • Hình thức của giao dịch là điều kiện có hiệu lực của giao dịch trong trường hợp luật có quy định.
READ  Giao dịch là gì và những đặc điểm liên quan 

Lưu ý: Có 3 điều kiện bắt buộc, điều kiện cuối cùng chỉ áp dụng cho nhóm giao dịch nhất định (có yêu cầu)

Giao dịch dân sự vô hiệu là gì

Giao dịch dân sự vô hiệu là những giao dịch dân sự không tuân thủ các điều kiện có hiệu lực nên không có giá trị pháp lý, không làm phát sinh các quyền và nghĩa vụ của các bên

giao dịch dân sự vô hiệu là gì
Giao dịch dân sự vô hiệu

Phân loại giao dịch dân sự vô hiệu

Căn cứ vào phạm vi bị vô hiệu

  • Giao dịch dân sự vô hiệu toàn bộ
  • Giao dịch dân sự vô hiệu từng phần

Căn cứ vào tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu

Giao dịch dân sự vô hiệu do chủ thể không có năng lực chủ thể phù hợp với giao dịch dân sự được xác lập (Điều 125)

Chủ thể là chưa thành niên, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi hoặc người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự xác lập, thực hiện thì theo yêu cầu của người đại diện của người đó, Tòa án tuyên bố giao dịch đó vô hiệu nếu theo quy định của pháp luật giao dịch này phải do người đại diện của họ xác lập, thực hiện hoặc đồng ý

Giao dịch dân sự vô hiệu do chủ thể tham gia giao dịch không có sự tự nguyện

Giao dịch dân sự vô hiêu do giả tạo (điều 124)

  • Chủ thể tham gia giao dịch một cách tự nguyên nhưng lại không có sự thống nhất giữ ý chí, nguyện vọng và sự bày tỏ ý chí, nguyện vọng
  • Gồm 2 trường hợp: giả tạo để che dấu một giao dịch khác và giả tạo để trốn nghĩa vụ với người thứ 3
READ  Giao dịch M&A là gì? Lợi ích và hình thức của giao dịch M&A

Giao dịch dân sự vô hiệu do bị nhầm lẫn (điều 126)

  • Các bên tham gia giao dịch nhận thức, phán đoán sai về nội dung của giao dịch đãn đến những thiệt hại cho hai bên chủ thể tham gia

Giao dịch dân sự vô hiệu do bị lừa dối, đe dọa, cưỡng hiếp (điều 127)

  • Lừa dối là hành vi cố ý của một bên chủ thể tham gia hoặc người thứ 3 làm bên chủ thể còn lại có nhận thức sai lệch về nội dung giao dịch nên đã tiến hành giao dịch
  • Đe dọa, cưỡng hiếp là hành vi cố ý của một bên chủ thể tham gia hoặc người thứ 3 làm bên chủ thể còn lại buộc phải tham gia vào giao dịch

Giao dịch dân sự do người xác lập không nhận thức và làm chủ hành vi của mình (điều 128)

  • Người có năng lực hành vi dân sự nhưng đã xác lập giao dịch vào đúng thời điểm không nhận thức và làm chủ được hành vi của mình

Giao dịch dân sự vô hiệu do mục đích và nội dung của giao dịch dân sự vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội (điều 123)

  • Theo điều 123 Điều cấm của luật là những quy định của luật không cho phép chủ thể thực hiện những hành vi nhất định. Đạo đức xã hội là những chuẩn mực ứng xử chung trong đời sống xã hội, được cộng đồng thừa nhận và tôn trọng.
READ  Tìm hiểu về giao dịch trung gian là gì bạn cần nên biết

Giao dịch dân sự vô hiệu do vi phạm điều kiện về hình thức của giao dịch (điều 129)

Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu là gì

  • Không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự
  • Thời điểm vô hiệu kể từ thời điểm xác lập
  • Nghĩa vụ hoàn trả khi giao dịch dân sự vô hiệu

+ Điều 131 khoản 2: Khôi phục lại tình trạng ban đầu.

+ Hoàn trả cho nhau những gì đã nhận: bằng hiện vật hoặc bằng giá trị

+ Điều 131 khoản 3: Hoàn trả cả hoa lợi, lợi tức trừ trường hợp đó là bên ngay tình

Hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu

Hi vọng với những chia sẻ về giao dịch dân sự vô hiệu là gì? Điều kiện, phân loại, hậu quả của giao dịch dân sự vô hiệu mà ACB WIN vừa nêu ở bài viết trên có thể giúp bạn tránh khỏi những tranh chấp không đáng có về những giao dịch không có hiệu lực pháp luật